Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on whatsapp

Eski Toprak: Türkiye’de Yaşlı Nüfus

Meryem Hazal Çamurcu

TÜİK, ‘’İstatistiklerle Yaşlılar’’ isimli araştırmasını yayınladı. (Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) yaşlı nüfus olarak 65 yaş ve üstü kişileri kabul ediyor. 18-65 yaş arası genç nüfus olarak kabul ediliyor.)

Türkiye, 167 ülkenin bulunduğu listede en yüksek yaşlı nüfus oranına sahip 68. ülke. Verilere göre, Türkiye’de 2021 yılında yaşlı nüfusu 8 milyon 245 bin 124 idi. Yaşlıların toplam nüfustaki oranı ise %9,7. Yaşlı nüfusun %44,3’ü erkeklerden oluşurken %55,7’si ise kadın. Yaş grubu dağılımına baktığımız zaman, 65-74 yaş aralığındakiler yaşlı nüfusun %64,7’sini oluştururken 75-84 aralığındakiler ise %27,3’ü. 85 yaş ve üstü ise yaşlı nüfusun %8’ini oluşturuyor. Bunun yanında, 2016 yılında yaşlı nüfusu 6 milyon 651 bin 503 kişiydi. Buna göre, yaşlı nüfusunda geçtiğimiz 5 senede %24’lük bir artış söz konusu. Buna karşın, Türkiye dünya ortalamasının çok az da olsa altında. Dünya ortalaması %9,8 iken en yüksek oran %34,3 ile Monako. İkinci sırada %28,8 ile Japonya  yer alırken üçüncü sırada ise %22,8 ile İtalya var. Ortalaması en düşük ülke %1,3 ile Katar iken ikinci sırada ise %1,6 ile BAE var. Buna karşın, yaşlı nüfus oranları yüksek olan ülkeler genelde Batılı, zengin ülkelerken düşük olanlar ise fakir, Afrika ülkeleri. (Katar, BAE hariç) 

Türkiye’deki yaşlı nüfus oranının illere göre dağılımına baktığımız zaman, en yüksek yaşlı nüfus oranına sahip olan il %20,1 ile Sinop. Sinop’u %19,2 ile Kastamonu takip ederken üçüncü sırada %17,8 ile Artvin izlemiş. Yaşlı nüfus oranının en düşük olduğu iller ise sırasıyla Şırnak, Hakkari ve Şanlıurfa. Türkiye’de 100 yaşın üzerindekilere bakarsak, 100 yaş üzerinde toplam 5.859 kişi yaşıyor. 100 yaş üzeri en fazla yaşlıya sahip iller İstanbul, Şanlıurfa ve Mardin iken 100 yaş üzeri en az yaşlıya sahip iller ise Bartın, Bayburt, Ardahan ve Bilecik. 

Yaşlı nüfus içinde okuma yazma bilmeyenlerin oranı 2016 yılında oran %20,8 iken 2020 yılında bu oran %15,6’ya düştü. Bunun yanında, okuma yazma bilmeyen kadınların erkeklerden çok daha fazla olduğu görülüyor. Buna göre, okuma yazma bilmeyen kadınların oranı %24,2, erkeklerde ise bu oran %4,7’de kalıyor. Yine 2020 yılında ilkokul mezunu olanların oranı %46,1, ortaokul mezunu olanların oranı %7,9, lise mezunu olanların oranı %8 ve yükseköğretim mezunu olanların oranı %7,4. 2016 yılında ise bu oranlar şu şekildeydi; İlkokul mezunu olanlar %43,7, ortaokul mezunu olanlar %5,6, lise mezunu olanlar %5,9 ve yükseköğretim mezunu olanlar %5,8. Tabloda da görüldüğü üzere, eğitim seviyesinde belli bir yükseliş söz konusu.

Yaşlı nüfusun medeni durumuna bakıldığında yaşlı erkek nüfusun %1,3’ünün hiç evlenmediği görülüyor. Yaşlı erkeklerin %83,7’si resmi nikahla evliyken %3,6’sı boşanmış ve %11,4’ünün ise eşi ölmüş. Yaşlı kadınların %2,7’si hiç evlenmemiş, %46’sı resmi nikahla evli, %4’ü boşanmış ve %47,4’ünün eşi ölmüş. Burada, eş ölümleri arasındaki büyük fark göze çarpıyor. Eşi ölen kadınların oranı eşi ölen erkeklerin neredeyse 4 katı. 

Yaşlı nüfusun yoksulluk oranı 2016 yılında %16 iken 2020 yılında ise bu oran %16,7’ye yükseldi. 2020 yılında işgücüne katılım oranı %10 iken 2016 yılında bu oran %11,8 idi. İşgücüne katılım oranında küçük bir düşüş söz konusu. 2020 yılında yaşlı erkeklerin işgücüne katılımı %16,8 olurken kadınlarda bu oran %4,6’da kalıyor.

Yaşlı nüfusun mutluluğuna bakıldığında 2021 yılında mutlu olduğunu beyan eden yaşlı nüfus oranı %56,2. Yaşlı erkeklerden mutlu olduğunu belirtenlerin oranı %51,2 iken kadınlarda bu oran %60,1. Mutlu olma nedenlerine bakıldığı zaman, %59,9 ile aileleri, %21,5 ile çocukları, %8,1 ile torunları ve %6,2 ile eşleri olduğu görülüyor. Buna karşın, TİHEK’in 2021 yılında yaptığı araştırmasında yaşam memnuniyeti sorusuna %41 ne iyi ne kötü şeklinde cevap verirken %26 kötü ve %23 iyi olduğunu belirtti. Kötü cevabını verenlerin oranı %4 iken çok iyi diyenler sadece %2.

2021 yılında internet kullanan yaşlı bireylerin oranı %32,5 olmuş. 2016 yılında ise bu oran %8,8’de kalmıştı. İnternet kullanımda büyük bir artış yaşandığı göze çarpıyor. Cinsiyetlere göre baktığımız zaman, erkeklerin kadınlardan daha fazla internet kullandığı görülüyor. İnternet kullanan kadınların oranı sadece %25,9 iken erkeklerde bu oran %40’a kadar çıkıyor. TİHEK’in araştırmasına göre kendine ait cep telefonu olan yaşlıların oranı %68. Aynı araştırmada bilgisayar kullanmayı bilen yaşlıların oranı ise %32 olarak tespit edilmiş. 

Kaynaklar: 

TÜİK, “İstatistiklerle Yaşlılar, 2021”

https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Yaslilar-2021-45636

TİHEK, “(60 Yaş üstü) Yaşlıların Algısı ve Kendi Sorunlarına Bakışı” Konulu Kamuoyu Araştırması

https://www.tihek.gov.tr/upload/file_editor/2021/06/1623708466.pdf



Ayrıcalıklı Abonelik

Türkiye Raporu’na Abone olarak her ay Türkiye çapında 1500 kişi ile yapılan anket çalışmalarının sonuçlarına ulaşabilirsiniz. Tüm sonuçlar parti, yaş, çalışma ve eğitim kırılımlarıyla beraber raporda yer alır. Aşağıdaki farklı paketleri inceleyerek seçtiğinizi satın alın.

İlgili Gönderiler

Önerilenler

Tekrar hoşgeldiniz!

Hesabınıza aşağıdan giriş yapın

Yeni hesap oluştur!

Kayıt için aşağıdaki formu doldurun

Şifrenizi kurtarın

Şifrenizi sıfırlamak için aşağıda kullanıcı adınızı ya da email adresinizi girin.