Elif Olça Arslantekin
Teknoloji alanındaki gelişmeler hayatın her alanını etkilediği gibi sinema sektörü de bu değişimlerden payını aldı. Teknoloji devrimlerinin yanı sıra yüksek bütçelerle beraber yüksek gişe hasılatı yapan filmler ağırlıklı olarak epik filmlerden oluşuyor. Örneğin tüm zamanların en çok kazanan filmi Avatar yaklaşık 2,850 milyar Dolar hasılat yaptı. İkinci sırada yaklaşık 2,800 milyar Dolar ile Avengers: Endgame gelirken üçüncü sırada ise James Cameron’ın bir başka filmi olan Titanik yaklaşık 2,200 milyar Dolar ile yer alıyor. Türkiye’de ise en çok hasılat yapan film yaklaşık 160 milyon Türk Lirası ile Bergen olurken listeyi 7. Koğuştaki Mucize (90.122.171 TL), Recep İvedik 5 (85.986.157 TL) takip ediyor. Öte yandan, yüksek gişe hasılatı olan filmlerin hepsinin seyircilerden yüksek puan alan filmler olduğunu söylemek doğru olmaz. IMDB puanlarına göre oluşturulan listeye bakarsak, ilk sırada 9,3 puan ile The Shawshank Redemption (Esaretin Bedeli) yer alıyor. Teknolojinin ilerlemesi çekilen filmlerin teknik kalitesini geliştirerek ana akım sinemanın görsel açıdan daha zengin olan filmlere yönelmesini sağlarken yeni medyanın ortaya çıkması sinema sektörünün farklı bir alana kaymasına sebep oldu.
Diğer bir yandan, yeni medyanın günlük yaşama getirdiği değişikliklerle beraber film izleme alışkanlıkları da değişti ve değişmeye devam ediyor. Netflix gibi platformların popülerliği pandemi sürecinde daha da artarak sinema sektöründe köklü değişikliklere sebep oldu. İstenilen saatte, istenilen yerde izlenmek istenen filmlere rahatlıkla ulaşılabiliyor olması, ödenen miktarın sinema biletlerine kıyasla çok daha az olması gibi faktörlerin izleyiciye daha cazip gelmesiyle beraber dizi ve film sektörü dijital platformlara kaymaya başladı ve bununla birlikte yeni platformlar da ortaya çıkmaya başladı.
Netflix gibi dijital platformların abonelerinin ve popülerliğinin gittikçe artmasına bağlı olarak gündelik hayatımıza da bununla ilgili terimler girmeye başladı. Örneğin “Netflixing” denilen aşırı seyir, bir dizinin bölümlerini art arda tek oturuşa ve kısa sürede izleme davranışıdır. Netflix tarafından yapılan bir ankete göre katılımcıların %61’i düzenli bir şekilde aşırı seyir yaptıklarını ifade ederken %73’ü ise aşırı seyir hakkında olumlu düşüncelere sahip olduklarını belirtti.
Yeni medya yayıncılığındaki gelişmelerle beraber Amazon Prime, Apple TV, Hulu, Sony, HBO, BBC IPlayer, Disney+ gibi platformlar birbirleriyle rekabete girdiler. 2020 yılı sonunda Netflix dünya çapında 190 ülkede 203.66 milyon kayıtlı aboneye ulaştı. Bir Netflix hesabını birkaç kişinin paylaştığı göz önüne alındığında bu sayının çok daha fazla olduğu söylenebilir. 2020 yılında Netflix, yıllık geliri 25 milyar dolar olurken yıllık karı ise 4,6 milyar dolara ulaşmıştı. Buna karşın, 2022 yılı itibariyle, özellikle Rusya Ukrayna Savaşı’ndan sonra Netflix’in Rusya’dan çekilmesi ile birlikte Disney+, ESPN+ ve Hulu ile birlikte, toplam 221 milyon aboneye ulaşarak ilk defa Netflix’i abone sayısında geçmeyi başaran platform oldu.
Dijital platformların popülerliği arttıkça sinemaya giden izleyici sayıları da bundan etkilenmeye başladı. TÜİK’in açıkladığı verilere göre 2021 yılında, 2020 yılına göre %27,9 azalarak 12 milyon 418 bin 777 kişi oldu. Dahası, Türkiye genelinde sinema salonu sayısı 2021 yılında, 2020 yılına göre %11,1 azalarak 2 bin 398 oldu. Bu dönemde sinema salonlarındaki koltuk sayısı %10,3 azalarak 285 bin 130 oldu. Bu rakamlarda dijital platformların yanı sıra pandeminin ve ekonominin gidişatının da etkisinin olduğu su götürmez bir gerçek.
Kaynaklar:
Wikipedia, En yüksek hasılat yapan filmler listesi
https://tr.wikipedia.org/wiki/En_yüksek_hasılat_yapan_filmler_listesi
Wikipedia, Türkiye’de en çok hasılat yapan filmler listesi
https://tr.wikipedia.org/wiki/Türkiye%27de_en_çok_hasılat_yapan_filmler_listesi
IMDb, Top 250 Movies
https://www.imdb.com/chart/top/
Dergipark, Sinemada veya Netflix’te Dijital İzleme Ortamları ve Yeni Alışkanlıklar, Ayla Torun
https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1544559
TÜİK, Sinema ve Gösteri Sanatları İstatistikleri, 2021
https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Cinema-and-Performing-Arts-Statistics-2021-45743
